reviewing-vehicle-contract
Use when auditing Polish vehicle sale contract (umowa kupna-sprzedaży pojazdu) — VIN / przebieg, title chain, obciążenia (zastaw rejestrowy, leasing, przewłaszczenie), import / cło, obowiązkowe klauzule, PCC-3, typowe schematy oszustwa (cofnięty licznik, klonowany VIN, pełnomocnictwa-pułapki, parallel imports), rejestry (CEPiK, Mój Pojazd, Rejestr Zastawów, biała lista VAT, historiapojazdu.gov.pl)
reviewing-vehicle-contract
Umowa kupna-sprzedaży pojazdu (UKS) to umowa sprzedaży wg art. 535 KC. Forma — dowolna (wystarczy pisemna). Problem nie w formie, a w ukrytych ryzykach: podrobiony VIN, ukryte obciążenia, odmiana stanu licznika, leasing niezakończony, pojazd z kradzieży. Ten skill — checklist audytu i lista rejestrów do weryfikacji przed podpisem.
Obowiązkowa weryfikacja przed zakupem
| Rejestr | URL | Co sprawdzić | Koszt |
|---|---|---|---|
| CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców) | https://historiapojazdu.gov.pl |
Historia pojazdu: właściciele, data rejestracji, VIN, przebieg historyczny, badania techniczne, OC | Bezpłatne |
| Mój Pojazd (zarejestrowani) | https://moj.gov.pl (po logowaniu profilem zaufanym) |
Rozszerzona historia, status aktualny | Bezpłatne |
| Rejestr Zastawów Skarbowych | https://rz.ms.gov.pl |
Zastaw rejestrowy na pojeździe (art. 7 ustawy z 06.12.1996 o zastawie rejestrowym) | Bezpłatny podgląd; odpis z rejestru — płatny |
| KRS / CEIDG | https://ekrs.ms.gov.pl, https://aplikacja.ceidg.gov.pl |
Sprzedawca-osoba prawna / przedsiębiorca — reprezentacja, upadłość | Bezpłatne |
| Biała lista VAT | https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka/ |
Sprzedawca-czynny podatnik VAT (B2B); rachunek do wpłaty | Bezpłatne |
| Interpol / Stolen Motor Vehicles | https://www.interpol.int/How-we-work/Databases/Stolen-Motor-Vehicles |
Pojazd z bazy kradzieży (w UE oprócz Interpolu — dane krajowe) | Dostęp przez organy ścigania / handlarzy |
| Historia ASO / serwisowa | Od dealera / ASO marki | Rzeczywiste przebiegi, naprawy, wymiany | Zwykle bezpłatne dla właściciela |
| Raport VIN (platforma komercyjna) | autoDNA, Carfax (auta z USA), CarVertical |
Kompleksowa historia z różnych źródeł | Płatne |
| Euro NCAP / OEM recall | euroncap.com, strona producenta |
Akcje serwisowe (recall) otwarte na VIN | Bezpłatne |
Minimum obowiązkowe: historia pojazdu (historiapojazdu.gov.pl), rejestr zastawów, weryfikacja VIN (porównanie — nadwozie + szyba + komputer + dowód rejestracyjny + umowa).
Red flags — najczęstsze zagrożenia
| Zagrożenie | Znak | Co zrobić |
|---|---|---|
| Sfałszowany VIN / cloning | VIN na tabliczce znamionowej różni się od pola bitego na nadwoziu; ślady manipulacji (szlifowanie, spawy); VIN nie zgadza się z dowodem rejestracyjnym | Odmówić zakupu. Zgłosić na Policję. |
| Odmiana stanu licznika (cofnięty licznik) | Rozbieżność historycznych odczytów w CEPiK; slady demontażu zestawu wskaźników; zużycie wnętrza / kierownicy / pedałów nieadekwatne do wskazań | Art. 306a § 1 KK — karalne (do 5 lat). Odstąpić; ewentualnie zgłosić. |
| Pojazd z kradzieży | Nietypowo niska cena; sprzedawca unika spotkania w miejscu rejestracji; brak historii ASO; VIN nie w systemie | Nie kupować; sprawdzić Interpol, CEPiK. |
| Niezakończony leasing / zastaw rejestrowy | Właściciel z dowodu = leasingodawca / bank; w rejestrze zastawów — wpis; brak karty pojazdu w oryginale | Wymagać oświadczenia o zwolnieniu lub bezpośredniej cesji z leasingodawcą; wpłata na rachunek leasingodawcy. |
| Sprzedaż „na pełnomocnictwo" | Sprzedawca twierdzi, że „właściciel jest za granicą"; notarialne pełnomocnictwo od „właściciela" (często fałszowane) | Wymagać kontaktu z właścicielem, weryfikacja pełnomocnictwa u notariusza (art. 99, 96 Prawa o notariacie). Zawsze ryzykowne — doraźne pełnomocnictwa często bywają odwołane lub fałszywe. |
| Pojazd sprowadzony bez cła / bez akcyzy | Brak dokumentów SAD / deklaracji akcyzy AKC-U; sprzedawca „obiecuje rejestrację" | Bez cła = nie zarejestrujesz (art. 72 Prawa o ruchu drogowym + ustawa o podatku akcyzowym). Odstąpić. |
| Powypadkowy / odzyskany po szkodzie całkowitej | Zróżnicowany lakier, nierówne spawy, rysy na ramie; brak w CEPiK wzmianki o „uszkodzony / szkoda całkowita", a w praktyce — był | Historia ubezpieczenia; Carfax (jeśli z USA); opinia niezależnego diagnosty. Klasyfikować jako KRYTYCZNE ryzyko, jeśli pojazd sprowadzony z zagranicy i brak dokumentacji. |
| Sprzedawca-„słup" (komisy-krzak) | Sprzedawca: JDG sprzed kilku tygodni, pod adresem wirtualnym, NIP nieaktywny, brak Biała lista VAT | CEIDG + VAT — jeżeli nieaktywny = ryzyko. Dla B2B > 15 000 zł — brak kosztów + odpowiedzialność solidarna (art. 22p ustawy o PIT). |
| Tablice tymczasowe bez terminu | Sprzedaż z tablicami tymczasowymi po przekroczonym 30-dniowym terminie | Zwykle pojazd nierejestrowalny pod nowe tablice bez dopełnień; sprawdzić. |
| Ślady oleju, dymu, hałasów | Standardowa diagnostyka handlarzy potrafi ukryć | Niezależny diagnosta — minimum za 200–400 zł; warto. |
Obowiązkowe elementy umowy
Umowa sprzedaży pojazdu — elementy istotne wg art. 535 KC + wymogi praktyczne:
| Element | Uwagi |
|---|---|
| Dane stron | Imię, nazwisko, PESEL, adres; dla firm — pełna nazwa, KRS / NIP / REGON, reprezentacja. Kopia dowodu tożsamości po obu stronach — niezbędna przy wątpliwościach. |
| Przedmiot sprzedaży | Marka, model, wariant, rok produkcji, kolor, VIN, nr rejestracyjny, aktualny przebieg (z dokładną liczbą km), nr dowodu rejestracyjnego, nr karty pojazdu (gdy wydawano — do 03.11.2019 — lub „brak" przy nowszych), data pierwszej rejestracji, status prawny (np. „pojazd sprowadzony z Niemiec dnia ...", „zarejestrowany na terytorium RP od ..."). |
| Cena | Kwota w cyfrach i słownie. Waluta. Forma płatności (gotówka — z pokwitowaniem; przelew — na rachunek białej listy dla VAT > 15 000 zł). Data zapłaty. |
| Termin wydania pojazdu | Konkretna data; miejsce wydania. |
| Oświadczenia sprzedawcy | Że jest wyłącznym właścicielem; że pojazd wolny od wad prawnych (brak zastawów, kradzieży, uprzedzeń); że opisany stan techniczny i przebieg odpowiada rzeczywistemu; że pojazd nie brał udziału w wypadku (albo — szczerze — brał, z opisem naprawy). |
| Rękojmia | Uwaga: wyłączenie rękojmi jest skuteczne między osobami fizycznymi (B2C / C2C), ale niedopuszczalne gdy sprzedawca-przedsiębiorca sprzedaje konsumentowi (art. 558 § 1 KC + art. 43 ustawy o prawach konsumenta). W B2B — dopuszczalne. |
| Załączniki | Dowód rejestracyjny (oryginał); karta pojazdu (jeśli była wydana); instrukcja; klucze (liczba); protokół przekazania; CEPiK (wydruk); wydruk z rejestru zastawów; ew. pełnomocnictwa. |
| Podpisy | Dwóch egzemplarzy. Każda strona — własnoręcznie. |
Klauzule opcjonalne (zabezpieczające klienta-kupującego)
- Prawo odstąpienia w razie wad prawnych. Gdy ujawni się obciążenie — zwrot + kara umowna (art. 555 + art. 558 KC).
- Zadatek vs. zaliczka. Jeżeli rezerwacja z wpłatą: zadatek (art. 394 KC) — zabezpieczenie dwustronne; zaliczka — tylko dla sprzedającego. Klient-kupujący — zadatek lepszy.
- Oświadczenie o przebiegu. „Sprzedawca oświadcza, że licznik nie był wymieniony, cofany, manipulowany" — naruszenie = art. 84 KC (uchylenie) + odpowiedzialność odszkodowawcza.
- Oświadczenie o historii wypadkowej. Gdy pojazd był w kolizji — opisać. Zatajenie = wada ukryta.
- Opcja odbioru w serwisie. Wydanie + weryfikacja techniczna w wybranym ASO; sprzedawca pokrywa ewentualne przedwstępne koszty.
Obowiązki po zakupie
Aktualne stawki — pobrać przed konsultacją
| Parametr | Źródło | Sposób pobrania | Fallback (ostatnio zweryfikowany) |
|---|---|---|---|
| PCC od pojazdu | Ustawa o PCC art. 7 | WebFetch: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20001861150 — art. 7 |
2% (stan na 2024) |
| Kara za brak OC | Obwieszczenie UFG | WebSearch: «kara za brak OC [bieżący rok] UFG» | od 420 zł (stan na 2026) |
| Kara za nieterminową rejestrację | PoRD art. 140mb | WebFetch ISAP: PoRD | 200–1 000 zł (stan na 2024) |
Zasady:
- Fetch udany → użyj pobranej, podaj źródło i datę.
- Fetch nieudany → użyj fallback. Ostrzeż: «⚠ Wartość pochodzi ze stanu na [data]. Sprawdź w ISAP / UFG.»
Kupujący
| Obowiązek | Termin | Podstawa | Sankcja |
|---|---|---|---|
| Zgłoszenie zbycia do CEPiK | 30 dni od daty nabycia | Art. 78 ust. 2 pkt 1 PoRD | 200–1000 zł (fallback; stan na 2024) (art. 140mb PoRD) |
| Przerejestrowanie na siebie | 30 dni | Art. 73 PoRD | 200–1000 zł (fallback; stan na 2024) |
| Zapłata PCC-3 (podatek od czynności cywilnoprawnych) | 14 dni od zawarcia umowy, deklaracja PCC-3 | Art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 09.09.2000 o PCC | 2% (fallback; stan na 2024) od wartości rynkowej; kara za niezgłoszenie |
| Zmiana ubezpieczenia OC | Najpóźniej w dniu rejestracji | Ustawa z 22.05.2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych | Kara za brak OC (od 420 zł (fallback; stan na 2026) — dla samochodów osobowych) |
| Zgłoszenie w miejscu zamieszkania (CEPiK) | W momencie przerejestrowania | Ustawa o kierujących pojazdami | — |
Wyjątki od PCC-3 — nabycie od czynnego podatnika VAT (opodatkowane VAT, a nie PCC) — sprawdzić białą listę i upewnić się, że faktura VAT, nie umowa kupna-sprzedaży.
Sprzedawca
| Obowiązek | Termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Zgłoszenie zbycia do CEPiK | 30 dni | Art. 78 ust. 2 pkt 1 PoRD |
| Wydanie dowodu rejestracyjnego + karty | Przy wydaniu pojazdu | Umowna + art. 71 PoRD (wymóg przy rejestracji) |
| Wypowiedzenie OC | Do 30 dni od sprzedaży (lub do końca okresu OC — ubezpieczenie przechodzi z mocy prawa na kupującego do końca okresu; ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych art. 31) | — |
Szczególne przypadki
Sprzedaż sprowadzonego pojazdu (import spoza UE)
Dodatkowo wymagać:
- SAD (Single Administrative Document — odprawa celna).
- Deklaracja akcyzowa AKC-U (akcyza od samochodu osobowego).
- Faktura zakupu z kraju pochodzenia.
- Tłumaczenie przysięgłe dokumentów (do rejestracji).
- Badanie techniczne przed pierwszą rejestracją w Polsce.
Bez kompletu — niemożliwa rejestracja. Jeżeli sprzedawca obiecuje „dostarczyć później" — odmówić zakupu albo zatrzymać 80% ceny jako zabezpieczenie.
Sprzedaż pojazdu z leasingu (wykupiony)
- Protokół zakończenia leasingu + faktura wykupu leasingu na rzecz dotychczasowego korzystającego.
- Dopiero po tej transakcji pojazd staje się jego własnością i może być sprzedany dalej.
Sprzedaż pojazdu ze szkodą całkowitą (odzyskany)
- Decyzja ubezpieczyciela o szkodzie całkowitej.
- Badanie techniczne po naprawie.
- Warto opisać w umowie: „Pojazd po szkodzie całkowitej (decyzja ... z dnia ...)" — inaczej wada ukryta.
Sprzedaż między małżonkami / członkami rodziny
- PCC-3 — zwolnienia dla osób z I grupy podatkowej do kwoty wolnej (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC); ważne sprawdzić aktualne limity.
- Ewentualnie: darowizna zamiast sprzedaży — podatek od spadków i darowizn (ustawa z 28.07.1983), korzystne progi w I grupie.
Skład audytu — szablon
AUDYT UMOWY KUPNA-SPRZEDAŻY POJAZDU
Klient: [Kupujący / Sprzedawca]
Pojazd: [marka, model, VIN]
Data projektu: [___]
Data audytu: [___]
I. WERYFIKACJA REJESTROWA (przeprowadzona)
- historiapojazdu.gov.pl — status: [OK / uwagi]
- Rejestr Zastawów — status: [OK / wpis: ...]
- Biała lista VAT — status: [nie dotyczy / OK / nieaktywny]
- CEIDG / KRS sprzedawcy — status: [OK / uwagi]
- Inne: [Carfax / autoDNA / ...]
II. WERYFIKACJA POJAZDU
- VIN — zgodny na wszystkich elementach: [TAK/NIE, opis]
- Przebieg — spójny z historią: [TAK/NIE]
- Stan techniczny — opinia diagnosty: [TAK/NIE/nie wykonano]
- Dokumenty: [dowód rej., karta poj., SAD, AKC-U, inne]
III. ZNALEZISKA NA PROJEKCIE UMOWY
[lista ustaleń wg klasyfikacji: KRYTYCZNE / ISTOTNE / POŻĄDANE]
IV. ZALECENIE
[podpisywać / nie podpisywać / warunkowo — pod warunkiem poprawek]
Kiedy ten skill uzupełniany jest agentem / innym skillem
- Dla pełnego projektowania umowy sprzedaży pojazdu — agent
pl:contract-drafter(sporządzanie). - Dla weryfikacji sprzedawcy-przedsiębiorcy (reprezentacja, upadłość, VAT) — skill
pl:searching-krs. - Dla obliczenia PCC-3 lub postępowania sporu przed organem skarbowym — rozważyć konsultacje podatkowe (poza zakresem tego skillu).
- Dla spór sądowy o wady pojazdu — agent
pl:claim-drafter(pozew), ewentualniepl:consumer-drafterdla B2C.
No additional documents ship with this skill.